Архетип


Архетип
Архетип (гр. аrche – бастау, typos – бейне, образ) - алғашқы бейне, идея, бейненің түпнұсқасы, атасы (прообраз). "Архетип" ұғымы Платон философиясында (ақылмен ғана қабылданатын нәрсе), Августин ілімінде кездеседі, бірақ ол швейцарлық философ, мәдениеттанушы, психолог және психиатр К.Г.Юнгтың "аналитикалық психологиясында" жетекші орын алады, басқаша айтқанда осы терминді ғылымға ол кең енгізді деп айтуға болады. Оның пікірінше, архетиптер – бұл "ұжымдық бейсаналық" жеке тәжірибенің негізінде қалыптасатын емес, мұралықпен берілетін (наследуемое) индивидтердің рухани өмірінің жалпыадамзаттық негізі ретінде қарастырылады. Архетиптер – бейсаналық жеке психикалық белсенділіктің, адам ойлауы мен іс-әрекетін, мінез-құлық жүйесін жалпылама анықтайтын әмбебап үлгілері, мәдени тұлғаның рухани-шығармашылық қазынасын құрастырады. Олар өздерін интуиция, түс көру, мифтерде, жемісті фантазияда (қиялда), елестерде, шығармашылық жасампаздықта, діни рәміздерде т.б. көрсетеді.
К.Юнг жасаған архетиптер концепциясы қазіргі мәдениеттану, мәдениет философиясына айтарлықтай ықпал етеді, әрбір халық өз мәдениетін еркін дамытуға мүмкіндік алған кезде архетиптеріне жиі оралады. Мыс. Қазақстанда соңғы жылдары мәдениет пен өнердің әр саласындағы "ұлттық негіздерін жаңғырту" идеясы осымен тұстас, оған "мәдени мұра" бағдарламасы дәлел.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Синонимы:

Смотреть что такое "Архетип" в других словарях:

  • архетип — архетип …   Орфографический словарь-справочник

  • АРХЕТИП —         (греч.) прообраз, первоначало, образец. В аналитич. психологию Юнга понятие А. вошло из произведений позднеантичных авторов. Юнг ссылался как на христ. апологетов и отцов церкви Иринея, Августина, Ареопагита, так и на иудеев и язычников… …   Энциклопедия культурологии

  • Архетип — гипотетически реконструируемая или фактически засвидетельствованная языковая форма, исходная для ее позднейших модификаций. По английски: Archetype См. также: Языки Финансовый словарь Финам. Архетип Архетип наиболее древний, неизвестный текст, к… …   Финансовый словарь

  • АРХЕТИП — [гр. archetypon оригинал, аутентичное произведение] 1) первичный образ, древняя форма, прообраз, прототип; 2) психол. центральное понятие аналитической психологии способ связи образов, переходящих из поколения в поколение. По К. Юнгу, а. отражает …   Словарь иностранных слов русского языка

  • архетип — (от греч. archetypos первообраз, дословно «древнейший образец») центральное понятие аналитической психологии. А. способ организации психики посредством форм, переходящих из поколения в поколение. Согласно К. Юнгу, А. представляет собой… …   Большая психологическая энциклопедия

  • АРХЕТИП — (от греч. arche начало, typos отпечаток, форма, образец) прообраз, первоначало, образец. В аналитическую психологию К. Г. Юнга понятие А. вошло из произведений позднеантичных авторов. Юнг ссылался как на христианских апологетов и отцов церкви… …   Философская энциклопедия

  • архетип — прототип, первообраз Словарь русских синонимов. архетип сущ., кол во синонимов: 5 • анима (1) • идея …   Словарь синонимов

  • архетип —         АРХЕТИП (от греч. arche начало и typos образ) • структурный элемент психики в теории аналитической психологии К. Г. Юнга. Юнг соотносил понятие А. с такими «родственными» ему понятиями: идея (Платон), прамысль (Бастиан), праобраз… …   Энциклопедия эпистемологии и философии науки

  • Архетип —  Архетип  ♦ Archetype    Принципиальная (arkhe) модель (tupon) или даже исход ная форма, копией которой якобы является реальная действительность. Таковы идеи у Платона и структуры коллективного бессознательного у Юнга. Архетип – своего рода мысль …   Философский словарь Спонвиля

  • АРХЕТИП — (от греческого arche начало и typos образ), 1) в позднеантичной философии (Филон Александрийский и др.) прообраз, идея. В аналитической психологии К.Г. Юнга изначальные, врожденные психические структуры, образы (мотивы), составляющие содержание т …   Современная энциклопедия

Книги

Другие книги по запросу «Архетип» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.